Ścięgna w obrazie USG

Ścięgna to jedne z wdzięczniejszych struktur do nauki USG: leżą płytko, mają charakterystyczną budowę i łatwo porównać je ze stroną przeciwną. Łatwo też o pomyłkę, jeśli nie zna się kilku zjawisk.

Prawidłowe ścięgno

W przekroju podłużnym zdrowe ścięgno jest hiperechogeniczne (jasne) i ma wyraźny układ włókienkowy — równoległe, jasne linie odpowiadające pęczkom włókien kolagenowych, oddzielone cieńszymi ciemniejszymi pasmami.

W przekroju poprzecznym to samo ścięgno wygląda jak owalna lub spłaszczona struktura wypełniona drobnymi jasnymi punktami — porównuje się to do przekroju szczotki.

Część ścięgien ma pochewkę maziową (np. ścięgna zginaczy palców czy głowy długiej mięśnia dwugłowego) — wtedy widać wokół nich cienką ciemną obwódkę płynu. Ścięgno Achillesa pochewki nie ma; otacza je ościęgno (paratenon).

Anizotropia

Anizotropia to zależność echogeniczności od kąta padania wiązki. Gdy fala pada na ścięgno prostopadle, wraca do głowicy i obraz jest jasny. Gdy kąt odchyla się nawet o kilka stopni, echo ucieka w bok i ten sam fragment ścięgna robi się ciemny.

W praktyce oznacza to, że ciemny fragment ścięgna nie musi być zmianą. Zanim go opiszesz:

• pochyl lub zakołysz głowicą — jeśli obszar się rozjaśnia, to anizotropia,
• obejrzyj ten fragment w drugim przekroju,
• porównaj z tym samym miejscem po drugiej stronie.

Anizotropię da się też wykorzystać — celowe pochylenie głowicy pomaga odróżnić ścięgno od otaczającej je tkanki tłuszczowej.

Na co patrzeć przy ocenie

Przy podejrzeniu przeciążenia ścięgna zwraca się uwagę m.in. na:

• grubość — pogrubienie w porównaniu ze stroną przeciwną,
• echogeniczność — obszary hipoechogeniczne, które nie znikają po korekcie kąta,
• układ włókienkowy — jego zatarcie lub nieciągłość,
• ukrwienie — w badaniu dopplerowskim (Power Doppler) obecność naczyń w ścięgnie, które zdrowe jest praktycznie nieukrwione,
• otoczenie — płyn w pochewce, zmiany w kaletce, nierówność powierzchni kości przy przyczepie.

Pomiar grubości rób zawsze w tym samym miejscu i w tej samej pozycji kończyny — inaczej porównanie po kilku tygodniach terapii nic nie powie. Dobrze opisać punkt pomiaru, np. odległość od przyczepu.

Od czego zacząć ćwiczenia

Dobre ścięgna na start to ścięgno Achillesa i więzadło rzepki — leżą płytko, są grube i łatwo je ustawić w przekroju podłużnym. Trudniejsze, bo biegnące po krzywiźnie, są ścięgna stożka rotatorów w barku; tam anizotropia daje o sobie znać najczęściej.

Każdy nietypowy obraz konsultuj. Opis zmian w ścięgnie i rozpoznanie należą do lekarza — Twój obraz może być dla niego cenną informacją, ale nie zastępuje badania diagnostycznego.